Подигнувањето на врвот на јазикот е способност да се подигне врвот на јазикот до алвеоларниот гребен (точката веднаш зад горните предни заби). Јас често ја нарекувам оваа локација „на местото“, и често кажувам „донеси го врвот на јазикот на местото!“ Подигнувањето на врвот на јазикот е орална моторна вештина неопходна за изговарање одредени говорни гласови (т, д, н, л). Тоа е исто така местото каде што јазикот треба да мирува за време на нормална орална положба на одмор (кога не јадете или не зборувате). За децата на кои им е потребна помош со оваа орална моторна вештина, почнете со објаснување каде е „местото“. Потоа поттикнете ги да го стават врвот на јазикот „на самото место“. Покажете го тоа правејќи го тоа сами со нагласени движења. Користете алатка (стапче од сладолед, лажичка) ако е потребно. За некои деца што ќе функционира тој начин, на други можеби ќе им треба малку повеќе помош за да сфатат точно каде треба да им оди јазикот.
Постојат неколку различни начини на кои можете да помогнете со вежбите за подигнување на врвот на јазикот:
• Обидете се да ставите малку путер од кикирики, нутела, јогурт итн. „на самото место“ и нека го излижат за вкусен поттик.
• Земете алатка и допрете ја до алвеоларниот гребен – ова е тактилен знак за физички да им покажете каде треба да оди нивниот врв на јазикот. Потоа извадете ја алатката од устата и наложете му на детето да го допре истото место со врвот на јазикот. Придружено со производство на звук /т/, /д/, /н/, /л/.
Ако е потребен поголем сензорен влез, на нашите третмани ја правиме последната вежба со Z-Vibe (како што е прикажано на сликите погоре со „финиот врв“). Вибрациите од Z-Vibe помагаат да се донесе фокус и ново ниво на свесност на тоа специфично место. Најдобриот Z-Vibe додаток за оваа вежба е „финиот врв“ – тој е прецизен и го носи фокусот на мала точка, па затоа е совршен за прецизно одредување на одредена точка.
• За варијација на горната вежба, ставете пченкарна снегулка на стапче, допрете го стапчето до алвеоларниот гребен, а потоа оставете го детето да го допре јазикот до снегулката. За да ја зголемите тешкотијата, нека ја држи снегулката таму откако ќе излезете од устата.
• Направете пукање на јазикот – како имитација на звукот што го прават коњите додека се движат со потковици на капитата (една од моите омилени орални моторни вежби на сите времиња). Додека ги пробувате горенаведените вежби, внимавајте на дисоцијација на јазикот и вилицата. Со други зборови, јазикот треба да се движи независно додека вилицата останува мирна. Ако вилицата се движи на страна или нагоре и надолу, поставуваме сонда или Y-џвака помеѓу катниците на едната страна и го оставаме детето да гризе додека вежба кревање на јазикот. Ова ја стабилизира вилицата и обезбедува јазикот да си ја врши својата работа, без помош од вилицата.
Можеби ќе треба да направите и некои вежби за стабилност на вилицата.